Od 8 sierpnia można założyć całkowicie bezpłatne konto w banku albo w SKOK -u, czyli tzw. rachunek podstawowy. Prawo nakazuje, żeby taką usługę banki oferowały swoim klientom.

Idea Podstawowego Rachunku Płatniczego jest prosta. Ma być za darmo, bez ukrytych opłat i ma umożliwić użytkownikom bezpłatne przeprowadzenie podstawowych operacji finansowych, choć będzie oferowany przez instytucje komercyjne.

Pomysł darmowych usług bankowych narodził się w Brukseli. Europosłowie uznali, że czas najwyższy skończyć z tzw. „wykluczeniem finansowym”, czyli brakiem możliwości przeprowadzania operacji finansowych oferowanych przez banki. Dlatego powstał projekt tzw. dyrektywy PAD (Payment Accounts Directive (Dyrektywa w sprawie Rachunków Płatniczych). Po raz pierwszy była o tym mowa w 2013 r., a już 15 kwietnia 2014 r. dokument przyjął Parlament Europejski. W 2016 r. polski Sejm uchwalił przepis o darmowych kontach w naszym systemie bankowym i wyznaczył datę jego wejścia w życie właśnie na 8 sierpnia 2018 r.

- Jeśli jako cały sektor możemy się przyczynić do poprawy sytuacji, to zgodnie z przepisami, przygotowaliśmy ofertę i banki wprowadzą podstawowe rachunki płatnicze – powiedział Przemysław Barbrich ze Związku Banków Polskich.

Dla kogo to konto
„Podstawowy rachunek płatniczy jest adresowany do konsumentów, którzy nie mają innego rachunku płatniczego w polskiej walucie, który byłby prowadzony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a który umożliwia wykonywanie transakcji przewidzianych dla rachunku podstawowego” – czytamy w specjalnym komunikacie Komisji Nadzoru Finansowego. Wynika z tego, że „darmowe konta” są przeznaczone tylko dla tych osób, które nie mają żadnego innego konta w złotówkach.
- Z tego rachunku nie będzie mógł skorzystać kto tylko zechce. Warunkiem jest brak innych rachunków. Centralna informacja o rachunkach bankowych będzie dla banków narzędziem do weryfikacji klientów - przypomina przedstawiciel ZBP.
Naturalnie, jest też droga dla tych, którzy już mają konta, ale chcieliby zaoszczędzić, „bo i tak rzadko z nich korzystają”. Po prostu, wystarczy je zamknąć.

Co z tym kontem
Użytkownik Podstawowego Rachunku Płatniczego, dostanie nie tylko darmowe konto i darmową kartę płatniczą, ale też możliwość wykonania miesięcznie pięciu darmowych przelewów, w tym tzw. zleceń stałych, a także pięciu darmowych wypłat we wszystkich bankomatach na terenie kraju.

Z tych informacji wynikałoby, że to nic nowego, bo przecież konta „za zero” istnieją w Polsce od lat. – Ale to rozwiązanie zostało przygotowane niekoniecznie pod Polskę. Na tle innych krajów Unii Europejskiej jesteśmy bardzo konkurencyjnym rynkiem, dlatego podobne oferty są u nas powszechne. Przeszło 80% z nas stale korzysta z usług bankowych. To z jednej strony sporo, ale z drugiej oznacza to, że wciąż około 20 proc. Polaków konta nie posiada. Zwykle są to osoby, które nie chcą ponosić kosztów prowadzenia rachunku - tłumaczy Barbrich.

Karty „za zero” i brak możliwości dorobienia sobie przez banki
Przez kilka miesięcy przed wejściem w życie przepisów o Podstawowym Rachunku Płatniczym banki nie wiedziały jak rozumieć i interpretować zapis o braku opłat za ich utrzymanie, bo ta kwestia nie była nigdzie uregulowana. Jednak polskie banki uporały się z tym problemem. Wyjaśnił to przedstawiciel największego na naszym rynku banku PKO BP. Wynika z niego, że istotnie, zarówno sam rachunek, jak i przynależna do niego karta płatnicza są darmowe. A skoro tak postąpił lider rynku bankowego, to mniejsze banki będą musiały dostosować się do standardu lidera, który w zasadzie nie musiałby „schylać się” po tę grupę. Również przedstawiciel ZBP zapewniał o tym, że karty wydawane do Podstawowych Rachunków Płatniczych będą bezpłatne.

Banki nie będą mogły „odrabiać” sobie kosztów darmowych kont w opłatach za transakcje powyżej limitu. Ustawa zakazuje stosowania stawek odbiegających od „najczęściej stosowanych przez danego dostawcę w ostatnich 12 miesiącach w odniesieniu do transakcji tego typu”. Oznacza to, że jeśli bank pobierał za przelew w minionym roku 5 zł, to tyle samo zapłaci właściciel rachunku podstawowego za szósty i kolejne przelewy.

Do darmowego konta banki nie będą miały prawa oferować żadnych dodatkowych produktów finansowych, np. pożyczek, kredytów czy kart kredytowych.